Documentary Screening Report
By Moeurn Sreynoch, Staff member of Veal Veng Reconciliation Center
At 9:00 AM on June 16, 2026, nine students (including five females) from Hun Sen Pramaoy High School visited the Veal Veng Reconciliation Center to participate in a viewing of the historical documentary film titled “Don’t Think I’ve Forgotten”.
Among the attendees, eight of the students had previously participated in a study session about the Democratic Kampuchea regime (1975–1979) last week.
Objectives of the Film Screening
The screening of the film “Don’t Think I’ve Forgotten” had the following four objectives:
1. To educate students about the loss of music and singers during the Democratic Kampuchea regime (1975–1979).
2. To help students understand each of the distinct historical eras depicted in the film.
3. To raise students’ awareness regarding the severe consequences of war.
4. To promote peaceful problem-solving and conflict prevention.
Pre-Screening Discussion: Cambodia’s Historical Eras
Before screening the film, the Veal Veng Reconciliation Center working group initiated a brief discussion with the students about each era featured in the documentary. The key points included:
• Sangkum Reastr Niyum Era (1955–1970): Led by Samdech Preah Norodom Sihanouk, the nation experienced progress in almost all sectors, including agriculture, manufacturing, industry, and musical arts, alongside the construction of numerous factories and buildings. During the 1960s and early 1970s, Cambodia boasted many music bands and famous singers, including Mr. Sinn Sisamouth, Mrs. Ros Sereysothea, Mrs. Pen Ran, Mrs. Houy Meas, Neak Moneang Sieng Dy, Mrs. Mao Sareth, Mr. Sos Math, and Mr. Meas Samon.
• Khmer Republic Era (1970–1975): War broke out, characterized by battlefield clashes, artillery shelling, and massive aerial bombings over forests and villages. This resulted in civilian casualties, the destruction of livestock, property, and bridges, and the closure of major roads, which halted travel.
• Democratic Kampuchea Regime (1975–1979): Led by Pol Pot, the nation was destroyed and brought to Year Zero. Approximately two million Cambodians died from starvation, overwork, untreated illnesses, torture, and executions. On April 17, 1975, the people of Phnom Penh were forcibly evacuated from their homes to live and perform grueling agricultural labor in remote rural cooperatives. A small number of wealthy families managed to flee and live abroad. Living under the Khmer Rouge meant living as a slave, subjected to severe forced labor without adequate food. Those who disobeyed Khmer Rouge orders were executed. Most singers were killed by the regime.
• January 7, 1979: Vietnamese troops entered and liberated Phnom Penh. After the collapse of the Khmer Rouge regime, some surviving musicians and singers were too terrified to return to Phnom Penh immediately.
Following this discussion, the working group screened the film “Don’t Think I’ve Forgotten” for the students to watch in its entirety.
Post-Screening Reflections
In conclusion, the working group asked the students to write down their personal opinions and perspectives after watching the documentary. Their feedback is as follows:
1. Student: Sroeung Haising
“After watching this bitter history of Cambodia, I saw the living conditions of the people in each era. During the Sangkum Reastr Niyum era, our country was very prosperous because there was no war; people’s livelihoods flourished, and there was no insecurity. That era was ruled by Samdech Norodom Sihanouk; he had a kind heart and governed the country exceptionally well. Then, during the Lon Nol era, the civil war between the Khmer Rouge and Lon Nol began, exacerbated by American military bombings. On April 17, 1975, the Khmer Rouge took control of Cambodia for 3 years, 8 months, and 20 days. The Khmer Rouge caused the deaths of around 2 million Cambodians. The scenes in the film demonstrated the immense cruelty the Khmer Rouge inflicted upon the Cambodian people.”
2. Student: Suon Sreyni
“While watching the film, I noted several points that interested me. At the beginning of the film, I saw that the people lived prosperous lives and happily enjoyed almost all genres of music. But after April 17, 1975, the Khmer Rouge eradicated music and turned romantic love songs into nationalistic anthems. Most singers were killed, and the few remaining singers and musicians had to cut their hair short and survive by hiding their true identities.”
General Impressions
1. Sinoeun Sothearith (Male, 8th Grade, Hun Sen Pramaoy High School):
“I feel very happy to have visited the Veal Veng Reconciliation Center twice now. The first time, I learned about the plight of children during the Democratic Kampuchea regime (1975–1979). The second time, I came to watch the film “Don’t Think I’ve Forgotten”. Both visits provided me with different types of knowledge. Watching the film showed me scenes from various eras, such as the Sangkum Reastr Niyum era, where people happily went about their livelihoods and the country progressed in all sectors. During the time when Samdech Norodom Sihanouk held power, I saw tremendous growth, especially in the music industry. People gathered to listen to music, dance, and enjoy songs by famous classic singers. In 1970, Marshal Lon Nol staged a coup to oust Samdech Norodom Sihanouk. At that time, a large number of music bands and singers stopped playing music and singing happily like before. When it came to the Democratic Kampuchea era (Pol Pot regime), many singers were forced to stop singing and were evacuated to work in rural areas. A huge number of singers and musicians lost their lives during this regime.”
2. Phuong Virak (Male, 8th Grade, Hun Sen Pramaoy High School):
“I am very happy to come to the Veal Veng Reconciliation Center again. I watched the film “Don’t Think I’ve Forgotten”, which showcased many historical periods. During the era ruled by Samdech Norodom Sihanouk, Cambodia prospered in all sectors. People were joyful, enjoying special songs and dances. Following this progress, Cambodia fell into a civil war that caused the economy to decline, and people lived in fear due to American military bombings. Afterwards, the Democratic Kampuchea regime led by Pol Pot overthrew the Lon Nol era. At that time, singers and musicians were forced by the Khmer Rouge to do heavy labor, while others were taken away and killed.”
[END]
នៅវេលាម៉ោង៩:០០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ សិស្សានុសិស្សសាលាវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនប្រម៉ោយចំនួន៩នាក់ (ស្រី៥នាក់) បានមកទស្សនកិច្ច និងចូលរួមទស្សនាខ្សែភាពយន្តឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្ត ក្រោមចំណងជើង «កុំស្មានបងភ្លេច» នៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលផ្សះផ្សាវាលវែង។ ក្នុងចំណោមនោះមានសិស្សានុសិស្សចំនួន៨នាក់ធ្លាប់បានចូលរួមរៀនសូត្រអំពីរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ(១៩៧៥-១៩៧៩)កាលពីសប្ដាហ៍មុន។ ការបញ្ចាំងខ្សែភាពយន្ត «កុំស្មានបងភ្លេច» មានគោលបំណងចំនួន៤ ដូចខាងក្រោម៖
១/ ចង់ឲ្យសិស្សានុសិស្សបានដឹងអំពីការបាត់បង់តន្ត្រី និងអ្នកចម្រៀងក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ (១៩៧៥ – ១៩៧៩)។
២/ ចង់ឲ្យសិស្សានុសិស្សស្វែងយល់អំពីសម័យកាលនីមួយៗនៅក្នុងខ្សែភាពយន្ត«កុំស្មានបងភ្លេច»
៣/ ចង់ឲ្យសិស្សានុសិស្សបានដឹងអំពីផលវិបាកនៃការកើតមានសង្រ្គាម។
៤/ ការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី និងការទប់ស្កាត់ជម្លោះនានា។
មុនការបញ្ចាំងខ្សែភាពយន្តខាងលើ ក្រុមការងាររបស់មជ្ឈមណ្ឌលផ្សះផ្សាវាលវែង បានចាប់ផ្ដើមកិច្ចពិភាក្សាជាសង្ខេបក្នុងសម័យកាលនីមួយៗនៅក្នុងខ្សែភាពយន្ត«កុំស្មានបងភ្លេច» ជាមួយសិស្សានុសិស្សមានដូចខាងក្រោម៖
– នៅសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម (១៩៥៥-១៩៧០) ដឹកនាំដោយ សម្តេចព្រះ នរោត្ដម សីហនុ ប្រទេសជាតិមានការរីកចម្រើនស្ទើរគ្រប់វិស័យដូចជា ផ្នែកកសិកម្ម ផលិតកម្ម ឧស្សាហកម្ម សិល្បៈតន្ត្រី ថែមទាំងបានសាងសងរោងចក្រ និងអាគារជាច្រើន។ នៅអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ និងដើមឆ្នាំ១៩៧០ ប្រទេសកម្ពុជាមានវង់តន្រ្តីជាច្រើន និងមានអ្នកចម្រៀងល្បីៗជាច្រើនរូប រួមមាន៖ លោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត អ្នកស្រី រស់ សេរីសុទ្ធា អ្នកស្រី ប៉ែន រ៉ន អ្នកស្រី ហួយ មាស អ្នកម្នាង សៀង ឌី អ្នកស្រី ម៉ៅ សារ៉េត លោក សុះ ម៉ាត់ លោកមាស សាម៉ន ជាដើម ។
– នៅសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ (១៩៧០-១៩៧៥) សង្រ្គាមបានឆាបឆេះឡើង មានការប្រយុទ្ធគ្នានៅតាមសមរភូមិ ការបាញ់ផ្លោងដាក់គ្នា និងមានយន្តហោះមកទម្លាក់គ្រាប់បែក យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៅតាមព្រៃ និងនៅក្នុងភូមិ បណ្តាលឲ្យប្រជាជនមួយចំនួនបានស្លាប់ សត្វធាតុ ទ្រព្យសម្បត្តិ ស្ពាន មួយចំនួនទៀតត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ និងផ្លូវមួយចំនួនធំត្រូវបានបិទចរាចរណ៍មិនឲ្យធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់។
– នៅសម័យរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ (១៩៧៥-១៩៧៩) ដឹកនាំដោយ ប៉ុល ពត ប្រទេសជាតិត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ និងធ្លាក់ដល់កម្រិតសូន្យ ប្រជាជនកម្ពុជាប្រមាណ២លាននាក់បានស្លាប់ ដោយសារការអត់ឃ្លាន ធ្វើការងារហួសកម្លាំង ឈឺគ្មានថ្នាំព្យាបាល ការធ្វើទារុណកម្ម និងការយកទៅសម្លាប់។ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ១៩៧៥ ប្រជាជននៅទីក្រុងភ្នំពេញត្រូវបានជម្លៀសបង្ខំឲ្យចេញពីផ្ទះសម្បែងទៅរស់នៅ និងធ្វើការងារស្រែចម្ការនៅក្នុងសហករណ៍តាមទីជនបទដាច់ស្រយាល។ ចំណែកឯគ្រួសារអ្នកដែលមានជីវភាពធូរធារមួយចំនួនតូចបានភៀសខ្លួនទៅរស់នៅក្រៅប្រទេស។ ការរស់នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម គឺជាទាសករ ប្រើឲ្យធ្វើការងារលើសកម្លាំងពលកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងគ្មានអាហារហូបចុកគ្រប់គ្រាន់។ ប្រជាជនដែលមិនស្ដាប់តាមបង្គាប់របស់ខ្មែរក្រហម នឹងត្រូវយកទៅសម្លាប់ចោល។ អ្នកចម្រៀងភាគច្រើនត្រូវបានខ្មែរក្រហមយកទៅសម្លាប់ចោល។
– នៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ កងទ័ពវៀតណាមបានចូលរំដោះទីក្រុងភ្នំពេញ។ ក្រោយរបបខ្មែរក្រហមត្រូវបានដួលរលំ តន្ត្រីករ និងអ្នកចំរៀងដែលនៅរស់រានមានជីវិតមួយចំនួនមិនហ៊ានវិលត្រឡប់ទៅទីក្រុងភ្នំពេញវិញនោះទេ។
ជាកិច្ចបន្ទាប់ក្រុមការងារបានចាក់បញ្ចាំងខ្សែភាពយន្ត «កុំស្មានបងភ្លេច» ឲ្យសិស្សានុសិស្សបានទស្សនារហូតដល់ចប់។
ជាកិច្ចបញ្ចប់ ក្រុមការងារបានឲ្យសិស្សានុសិស្សសរសេរអំពីមតិយោបល់ឬទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួនក្រោយពេលទស្សនាខ្សែភាពយន្តឯកសារ«កុំស្មានបងភ្លេច» ដូចខាងក្រោម៖
១/ សិស្សឈ្មោះ ស្រឿង ហៃស៊ីង៖ បន្ទាប់ពីខ្ញុំបានមើលរឿងអំពីប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្មែរដ៏ជូរចត់មួយនេះ គឺខ្ញុំបានឃើញពីជីវភាពប្រជាជននៅក្នុងសម័យកាលនីមួយៗ ដូចខាងក្រោម៖
នៅសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមខ្មែរយើងរុងរឿងណាស់ ព្រោះក្នុងសម័យនោះ គឺគ្មានសង្រ្គាម ហើយជីវភាពរបស់ប្រជាជនមានភាពរីកចម្រើន គ្មានភាពអសន្តិសុខក្នុងការរស់នៅឡើយ។ សម័យនោះគ្រប់គ្រងដោយសម្ដេចព្រះនរោត្ដមសីហនុ ទ្រង់មានទឹកព្រះទ័យ និងគ្រប់គ្រងប្រទេសបានល្អខ្លាំងណាស់។ បន្ទាប់មក នៅសម័យ លន់ នល់ ចាប់ផ្ដើមកើតមានសង្រ្គាមស៊ីវិលរវាងខ្មែរក្រហម និង លន់ នល់ ថែមទាំងមានការទម្លាក់គ្រាប់បែកពីទាហានអាមេរិក។ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ខ្មែរក្រហមបានចូលមកគ្រប់គ្រងប្រទេសកម្ពុជារហូតអស់រយៈពេល៣ឆ្នាំ ៨ខែ ២០ថ្ងៃ។ ខ្មែរក្រហមបានធ្វើឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាប្រមាណ២លាននាក់ស្លាប់បាត់បង់ជីវិត។ ទិន្នភាពក្នុងខ្សែភាពយន្តបានបង្ហាញពីភាពឃោរឃៅដែលខ្មែរក្រហមបានធ្វើចំពោះប្រជាជនកម្ពុជា។
២/ សិស្សឈ្មោះ សួន ស្រីនិ៖ នៅពេលកំពុងទស្សនាខ្សែភាពយន្ត ខ្ញុំបានកត់ត្រានៅចំណុចមួយចំនួនដែលខ្ញុំចាប់អារម្មណ៍មានដូចជា នៅខាងដើមខ្សែភាពយន្ត ខ្ញុំបានឃើញពីជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនមានភាពសម្បូរសប្បាយ និងរីករាយជាមួយចង្វាក់តន្រ្តីស្ទើរគ្រប់ប្រភេទ។ ប៉ុន្តែក្រោយថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ខ្មែរក្រហមបានលុបបំបាត់តន្រ្តី និងប្រែក្លាយចម្រៀងប្រភេទស្នេហាឲ្យទៅជាការច្រៀងចម្រៀងជាតិវិញ។ តារាចម្រៀងភាគច្រើនត្រូវបានយកទៅសម្លាប់ ហើយតារាចម្រៀង និងអ្នកភ្លេងមួយចំនួនត្រូវកាត់សក់ខ្លីរស់នៅដោយលាក់ជីវប្រវត្តិពិត។
ចំណាប់អារម្មណ៍៖
១/ ស៊ីនឿន សុធារិទ្ធ ភេទប្រុស ថ្នាក់ទី៨ មកពីវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនប្រម៉ោយ៖ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយណាស់ដែលបានមកមជ្ឈមណ្ឌលផ្សះផ្សាវាលវែងចំនួន២លើកមកហើយ។ លើកទី១ ខ្ញុំបានចូលរួមរៀនសូត្រអំពីកុមារក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ(១៩៧៥-១៩៧៩)។ លើកទី២ ខ្ញុំបានមកទស្សនារឿងកុន«កុំស្មានបងភ្លេច»។ លើកទី១ និងលើកទី២ ខ្ញុំទទួលបានចំណេះដឹងផ្សេងៗពីគ្នា ហើយការទស្សនាខ្សែភាពយន្តបានបង្ហាញឲ្យខ្ញុំឃើញទិន្នភាពតាមសម័យកាលជាច្រើន រួមមានដូចជា សម័យកាលសង្គមរាស្រ្តនិយមប្រជាជនសប្បាយប្រកបមុខរបរចិញ្ចឹមជីវិត ប្រទេសជាតិមានការរីកចម្រើនគ្រប់វិស័យ។ នៅក្នុងសម័យកាលសម្ដេច នរោត្ដម សីហនុ គ្រប់គ្រងអំណាច សម័យកាលនោះខ្ញុំឃើញមានការរីកចម្រើនពិសេសទៅលើវិស័យតន្រ្តី។ សម័យកាលនោះប្រជាជនជាច្រើនបានប្រមូលផ្ដុំគ្នា ដើម្បីស្ដាប់តន្រ្តី រាំលេង និងមានបទចម្រៀងដែលច្រៀងដោយតារាចម្រៀងល្បីៗជំនាន់ដើម។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧០ លោកសេនាប្រមុខលន់ នល់ បានចាប់ផ្ដើមធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្ដេច នរោត្ដម សីហនុ ចេញពីមុខតំណែង។ ពេលនោះ ក្រុមតន្រ្តី និងក្រុមតារាចម្រៀងមួយចំនួនធំបានបញ្ឈប់ការលេងតន្រ្តី និងច្រៀងសប្បាយដូចមុន។ លុះដល់សម័យកាលរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ(របប ប៉ុល ពត) តារាចម្រៀងជាច្រើនត្រូវបានបង្ខំឱ្យឈប់ច្រៀង រួចបានជម្លៀសឱ្យទៅធ្វើការងារនៅតាមទីជនបទ។ តារាចម្រៀង និងក្រុមតន្រ្តីករមួយចំនួនធំត្រូវបានបាត់បង់អាយុជីវិតនៅក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។
២/ ភួង វីរៈ ភេទប្រុស ថ្នាក់ទី៨ មកពីវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនប្រម៉ោយ៖ ខ្ញុំសប្បាយចិត្តណាស់ដែលបានមកមជ្ឈមណ្ឌលផ្សះផ្សាវាលវែងម្ដងទៀត។ ខ្ញុំបានទស្សនារឿងខ្សែភាពយន្ត«កុំស្មានបងភ្លេច» ដែលបានបង្ហាញពីសម័យកាលជាច្រើន។ សម័យកាលដែលគ្រប់គ្រងដោយសម្ដេច នរោត្ដម សីហនុ ប្រទេសកម្ពុជាមានការរីកចម្រើនគ្រប់វិស័យ។ នៅក្នុងសម័យកាលនោះ ប្រជាជនជាច្រើនមានភាពរីករាយជាមួយបទចម្រៀង និងក្បាច់រាំពិសេសៗ។ បន្ទាប់ពីមានការរីកចម្រើនប្រទេសកម្ពុជាបានធ្លាក់ចូលក្នុងសង្រ្គាមស៊ីវិល ដែលធ្វើសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសកម្ពុជាចាប់ផ្ដើមធ្លាក់ចុះ ប្រជាជនរស់នៅទាំងមានភាពភ័យខ្លាចដោយការទម្លាក់គ្រាប់បែកពីទាហានអាមេរិកកាំង។ បន្ទាប់មក របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យដឹកនាំដោយ ប៉ុល ពត បានវាយផ្ដួលរលំសម័យ លន់ នល់។ ពេលនោះក្រុមតារាចម្រៀង និងក្រុមតន្រ្តីករត្រូវបានខ្មែរក្រហមបង្ខំធ្វើការងារធ្ងន់ៗ ខ្លះទៀតត្រូវបានចាប់យកទៅសម្លាប់។
https://photos.app.goo.gl/QDQfmS5qzceG9v5F8